rss

WOI: de beschieting van het station

MOERBEKE-WAAS

9 OKTOBER 1914 - 9 OKTOBER 2014

Het neutrale België werd in augustus 1914 meegesleurd in een conflict tussen Frankrijk en Duitsland. Dit gebeuren zal de geschiedenis in gaan als “DEN GROOTEN OORLOG 1914-1918”. Bij de inval van de Duitse troepen in België, op 4 augustus 1914, was een verdediging opgeworpen om de neutraliteit van België te beschermen. De strijd was ongelijk, de ene stad na de andere viel in de handen van de Duitsers. Een massale exodus van burgervluchtelingen kwam op gang. Een deel van de terugtrekkende troepen trachtte zich te reorganiseren om Antwerpen te verdedigen. De rest van het Belgisch leger, onder bevel van koning Albert I, bood weerstand om zo de oprukkende Duitse troepen zolang mogelijk op te houden. Zij kregen daarbij, rondom Antwerpen, versterking van Engelse soldaten van drie Naval Brigades. Uiteindelijk moesten ze deze verdediging opgeven. Op bevel van koning Albert I trokken ze de strijdkrachten zich terug richting kust om daar een volledige reorganisatie van het Belgisch leger tot stand te brengen.

De spoorweg van St-Gillis-Waas over Moerbeke-Waas naar Zelzate was op 8 oktober 1914 één van de twee opties om te ontsnappen uit de dreigende omsingeling van de Duitsers. De andere mogelijkheid voor de militairen was de vlucht naar Nederland met internering als gevolg.

Op 9 oktober 1914 werd het station van Moerbeke-Waas beschoten vanuit Eksaarde. Een aankomende trein met militairen en vluchtelingen ontspoorde. Ze zaten in de val. ’s Avonds wilde de Duitse bevelhebber onderhandelen om zoveel mogelijk bloedvergieten te vermijden. In de duisternis loste men, vanuit de trein, schoten op de Duitse onderhandelaars. Bij deze schermutseling vielen tien Duitse soldaten. Daarop schoten de Duitsers bewust met kanonnen over de trein om een eventuele overgave af te dwingen. Er werden onderhandelingen aangeknoopt met de oversten van de Britse troepen. Die waren reeds meer dan drie dagen ononderbroken onderweg en uitgeput. Vervolgens stemden ook de bevelvoerende officieren van de Belgische soldaten in met een overgave.

Die nacht werden duizend Britse en driehonderd Belgische soldaten gevangen genomen en ondergebracht in de kerk van Eksaarde. De Duitsers maakten ook verscheidene wagons legermateriaal buit. Op de laatste wagons zaten ook ongeveer achthonderd burgervluchtelingen die overgedragen werden aan burgemeester Maurice Lippens.

Ondanks het overleg van alle betrokken partijen vielen bij de gebeurtenissen op en rond 9 oktober 1914 in Moerbeke-Waas en Eksaarde toch 34 slachtoffers te betreuren: twaalf Duitse, tien Britse en vijf Belgische soldaten samen met vijf burgerslachtoffers. Het mag een wonder heten dat in die omstandigheden zo’n gering aantal doden te betreuren vielen. Het menselijke, dat in een oorlog meestal ver weg is, heeft hier toch de doorslag gegeven.

Mag deze de waanzin van de oorlog bevestigen. Daarbij gaat ook de blijvende aandacht naar alle slachtoffers van deze beschieting. Een conflict kan alleen een menselijke oplossing vinden door overleg en rede van alle betrokken partijen.

Moerbeke-Waas, 9 oktober 2014.

Paul Hesters, Historicus

Aan het station werd er een herdenkingsbord ingehuldigd op 9 oktober 2014 in aanwezigheid van de verschillende militaire delegaties

webfoto 14-18
Klik om te vergroten
IMGP6953 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6954 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6955 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6956 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6957 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6958 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6960 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6959 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6961 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6962 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6963 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6965 (Kopie)
Klik om te vergroten
IMGP6966 (Kopie)
Klik om te vergroten